Kanokleding en accesoires

Ten behoeve van kanovaren is er een ruimte keuze aan kanokleding. In dit artikel willen wij je helpen bij de juiste keuze, gebaseerd op onze ervaringen. De doelstelling van het kanovaren en het jaargetijde zijn van belang hierbij. Het maakt verschil of je alleen gaat toervaren op vlak water of bijvoorbeeld gaat brandingvaren op zee of wildwatervaren in koud snelstromend water, waarbij je meer risico hebt om onder je kajak te belanden. Je kunt je ook voorstellen dat er andere vereisten zijn bij harde wind en een (lucht- en water) temperatuur onder tien graden , dan bij windstil weer met temperaturen boven de twintig graden. Ook het vaartempo, tochtlengte en locatie bepalen mede de kajakkleding; hoe harder je gaat varen, hoe meer je gaat zweten en hoe verder je zal varen aan één stuk, hoe meer je wilt drinken en eten onderweg en hoe meer rotsen of ruiger omstandigheden, hoe meer bescherming je wilt. Hieronder zullen wij dat verder toelichten aan de hand van de benodigde kleding en accessoires van top tot teen:

Baseball pet / muts / helm

Bij koude temperaturen en wind is een pet of muts erg prettig om te voorkomen dat je veel lichaamswarmte verliest en last krijgt van onderkoelingsverschijnselen (zie (toekomstig) artikel over kano EHBO). Mutsen zijn er in alle soorten. Wij vinden baseball petten en fleecemutsen het prettigst. De klep van een baseballpet biedt tevens bescherming tegen te veel licht zoals op zee.

Als je in kouder water veel natte oefeningen zoals reddingen en eskimoteren gaat doen, is een bivakmuts, ook wel skullcap genoemd van neopreen of aquagel een aanrader. Veel toervaarders hebben een vaste capuchon aan hun anorak, die zij altijd als bagage bij zich hebben voor een onverwachtse regenbui.

In de branding en op wildwater is een helm vereist om je te beschermen tegen botsingen op rotsen, zandgrond of een medekanovaarder.

basebalpet muts skulcap of bivakmuts waterhelm

Longjohn / wetsuit / shorts

Tip:
Gebruikt neopreen stinkt, door het te spoelen met een scheutje schoonmaakazijn worden de stank producerende huidbacteriën onschadelijk gemaakt.

Een longjohn is een neopreen pak zonder mouwen met korte of lange pijpen, meestal met een rits voor de behoeftes onder weg, ook in de dames modellen. Het pak heb je nodig om je te beschermen tegen vocht en koude. Hoe dikker het neopreen (variërend van doorgaans drie tot vijf millimeter), hoe meer bescherming het biedt. Sommige kajakkers zweren bij neopreen, omdat het zeer flexibel materiaal is en altijd zijn werking garandeert. Anderen vinden het minder prettig, omdat het vrij klam aanvoelt door zweten en de lichaamsgeur niet weg kan. Zwemmen kan dan wel een uitkomst bieden! Een longjohn wordt doorgaans gebruikt op groot water, wildwater, branding en vlakwater in de winterperiode. Een wetsuit heeft lange mouwen en pijpen. Een short kan in de zomer gebruikt worden eventueel in combinatie met een neopreen shirt.

longjohn shortjohn fullwetsuit shorts

Droogpak

Voor kanovaarders, die neopreen niet aangenaam vinden, zijn droogpakken een uitkomst. Ook deze zijn in vele merken en modellen te verkrijgen. Een droogpak is een anorak en broek aan één stuk. De waterdichte rits is aangebracht op de rug- of voorzijde of van enkel tot enkel. Het is van belang dat de stof waterdicht, ademend en duurzaam is; Gore-tex (Kokatat, Sweet), Aquatherm (Reed), Tropos 3 (Kokatat), X4HD (Peak) of XP250/300 4-layer fabric (Palm). Waterdichtheid wordt, naast de stof, mede bepaald door de latex sluitingen bij nek, polsen en enkels. Sommige droogpakken hebben sokken van waterdicht materiaal. Het latex wordt beschermd door neopreen sluitingen. Meestal is er ook in de taille een neopreen band aangebracht, dat je over het spatzeil kunt aansluiten. Het grootste voordeel van een droogpak is dat het je lichaam droog en warm houdt, mits je het juiste ondergoed gebruikt om te voorkomen dat er een koubrug ontstaat. Het tweede voordeel is dat je veel bewegingsruimte zult ervaren. Voor kanovaarders die latex niet aangenaam vinden, zijn alternatieve sluitingen beschikbaar, maar waterdichtheid is dan niet gegarandeerd. Ook droogpakken zijn meestal van een 'reliefzipper' (gemaksrits?) voorzien.

droogpak droogpak droogpak droogpak

Anorak

Anoraks bestaan er in vele merken, modellen en kleuren. Er zijn zomer- en wintervarianten (korte of lange mouw, dikte van de stof) in allerlei prijsklassen. De 'ademende' modellen worden als meest aangenaam ervaren, maar zijn meestal ook iets duurder. De waterdichtheid is eveneens van belang bij de aanschaf; latex sluitingen aan nek en armen zijn het meest waterdicht, daarnaast zijn er neopreen sluitingen, al dan niet met klittenband. Er zijn kanovaarders die latex sluitingen als benauwd ervaren. Anoraks zijn er met en zonder capuchon, met en zonder spatzeil (cagdeck), net wat je prettig vindt. Het voornaamste is dat anoraks je lichaam moeten beschermen tegen wind en (regen en buis)water. Zakken kunnen handig zijn, als ze echter onder je zwemvest zitten is het nut erg beperkt. Voor de vlakwatervaarder zal de waterdichte aansluiting van nek en polsen veel minder van belang zijn dan voor de nattere diciplines. Bij eskimoteren kan een capuchon extra kracht kosten en een koude douche geven, voor wildwater wordt dus meestal geen capuchon gebruikt.

anoraks cagdeck zomeranorak anoraks

Zwemvest

In de kanowinkels zijn zwemvesten voor toervaren, grootwater, wildwater en raften beschikbaar als bescherming tegen verdrinking en botsingen. Bij de aanschaf is het van belang dat het zwemvest niet te groot is, maar je wel kan dragen. Bij een zwempartij en buitenbewustzijn wordt je namelijk aan het wateroppervlak gebracht en wordt je aan het zwemvest uit het water getrokken door de redders. Het moet dan niet over je hoofd schieten. Verder is het prettig dat het vest niet te lang is of te breed, omdat je boven het dek vrij wilt bewegen. Het vest moet dan niet in de weg zitten. Indien er zakken op het vest zitten, kun je kleine snacks voor onderweg, een marifoon, telefoon (mits waterbestendig), noodsignaal, e.d. meenemen, zonder dat je de dekluiken van je kajak hoeft te openen. Indien er op de rug een grote zak is aangebracht, kun je er een waterzak met slangetje indoen, zodat je onderweg kunt drinken en evengoed je handen kunt vrijhouden om te peddelen. Tot slot is een zwemvest van bevestigingsmateriaal voorzien, voor een fluit en flitslamp, die je in noodsituaties gebruikt en neusklem voor natte oefeningen. Reflectiemateriaal maakt een kanovaarder beter zichtbaar in donker. Afhankelijk van de omstandigheden, zoals in de inleiding omschreven, wordt de noodzaak van een zwemvest groter. Op groot water, branding en wildwater is het een vereiste.

zwemvest zwemvest zwemvest

Schoenen/sokken

Meestal gebruiken kanovaarders neopreen schoenen (enkelhoog of halfhoog). Het neopreen beschermt tegen water en koude en de zool tegen oneffenheden op de grond (kiezels, rotsen, e.d.). In de zomer kunnen ook soepele sandalen worden gebruikt. Aangezien er niet altijd even veel ruimte is onder het voordek, zul je even moeten passen of de schoenen geschikt zijn. In de schoenen kun je eventueel sokken dragen. Ook zijn er zijn speciale fleecesokken beschikbaar voor in het droogpak.

schoenen schoenen sokken

Handschoenen

Afhankelijk van de persoonlijke voorkeur, kun je kiezen uit speciale kanohandschoenen of -wanten van neopreen of peddelmoffen. De peddelmoffen zijn doorgaans warmer, maar deze omsluiten de peddelsteel. Als je de peddel snel moet loslaten, kost dat tijd en losgelaten heb je niet veel aan een mof. Handschoenen met elke vinger appart zijn minder warm dan wanten. Handbescherming wordt doorgaans alleen in de winter gebruikt (zolang het water niet bevroren is), omdat het de bewegingsvrijheid en het contakt met de peddel beperkter is.

handschoenen moffen wanten

Onderkleding

In combinatie met een droogpak is kano-ondergoed vereist. Het gaat om een shirt met korte of lange mouw en een lange onderbroek en zorgt voor een goede afvoer van transpiratievocht en warmte. Het materiaal is bij voorkeur sneldrogend. Afhankelijk van de weersomstandigheden en watertemperatuur zijn er verschillende stoffen verkrijgbaar: thermo (cool, light en warm), marinewol, e.d. Katoen heeft niet de voorkeur, omdat het transpiratie opneemt en lang nat blijft. Er is goede onderkleding van Craft, Falke, Odlo, Disport, Icebreaker, Palm, Reed, Kokatat, etc. te verkrijgen. Bij kouder omstandigheden zijn twee lagen ondergoed aan te raden. Als tweede laag kan een fleeceshirt en -broek worden gebruikt. Onder een long john volstaat een thermoshirt. Indien de kanovaarder zich te warm kleedt, kunnen er ook problemen ontstaan; schuur/brand plekken onder de armen door het zweten, misselijkheid, duizeligheid e.d. Het andere uiterste is onderkoeling bij te weinig kleding.

hemd broek hemd korte mouw overall

Overig

Naast de hierboven omschreven kleding stukken zijn er nog vele mogelijkheden, zoals Aquatherm shirt en shorty (wetsuit met korte mouwen en korte pijpen) kanodroogbroek (in combinatie met een anorak wordt dit een semi-droogpak), e.d. Indien de kanovaarder uitsluitend in de zomer op vlakwater vaart en moet zuchten bij de aanschaf van de uitrusting, volstaat sportieve vrijetijdskleding eveneens. Het is aan te raden om een reservesetje en regenkleding mee te nemen voor een onverwachtse zwempartij of regenbui.

shirt shorty droogbroek droogbroek/shirt

Tot slot

Bij de betere kanowinkel is deskundig personeel aanwezig die adviseert bij de aanschaf van de juiste kleding afgestemd op de doelstelling en het jaargetijde.